Recenzje


Kimberly Elam, Geometria w projektowaniu. Studia z proporcji i kompozycji
Kimberly Elam, Geometria w projektowaniu. Studia z proporcji i kompozycji

Kimberly Elam,
Geometria w projektowaniu
Studia z proporcji i kompozycji

Kompozycja to trudny temat, nie ma bowiem prostych rozwiązań gwarantujących osiągnięcie piękna absolutnego w sztuce. W Polsce bardzo brakuje publikacji poświęconych temu zagadnieniu i wydawnictwo d2d.pl, publikując Geometrię w projektowaniu Kimberly Elam, wypełniło tę pustkę skutecznie i w samą porę. Książka ta jest bardzo potrzebna projektantom grafiki, projektantom form przemysłowych, a także artystom grafikom pracującym w branży gier, malarzom i ilustratorom. Owszem, internet pozwala zorientować się w temacie, ale wiedza czerpana z tego źródła jest nieuporządkowana, można znaleźć szczątkowe informacje, nierzadko o niewielkiej wartości merytorycznej.

W książce Kimberly Elam – jak na publikację o proporcji i kompozycji przystało – porządek jest ideą nadrzędną. Schematy ukazujące podziały kompozycyjne i zależności geometryczne są przejrzyste, przemyślane i rozrysowane etapowo, z krótkimi i klarownymi wyjaśnieniami. Pierwsza część książki to de facto podręcznik budowy układów kompozycyjnych i skutecznego stosowania wiedzy o proporcjach w projektowaniu.

Sposób, w jaki Elam podaje informacje, jest efektywny i przemyślany – w tekście głównym autorka prowadzi czytelnika przez historię projektowania graficznego, architektonicznego i designu, opartego na wykorzystaniu wiedzy o proporcjach geometrycznych, uzupełnieniem dla niego są ilustracje i ich opisy. Opisy mają różną funkcję – krok po kroku objaśniają budowę układów geometrycznych lub uzupełniają informację o prezentowanych przykładach. Samych przykładów jest sporo.

Na pierwszych pięćdziesięciu stronach podano wiedzę teoretyczną i praktyczną z zakresu proporcji w naturze, w architekturze, złotego podziału i – co jest najważniejszą nowością – wreszcie przedstawiono stuletnią już teorię dynamicznej symetrii Jaya Hambidge’a. Autorka wyjaśnia zasady analizy geometrycznej obrazu istniejącego i następnie przechodzi do bardzo ciekawej analizy dzieł z zakresu architektury, designu i projektowania graficznego. Elam omawia przede wszystkim przykłady z końca XIX i XX wieku – czyli z okresu narodzin współczesności w sztuce, tego, co określamy dziś jako classic modern – interesują ją: architektura modernizmu, van der Rohe, Le Corbusier, prace graficzne Bauhausu, złota era amerykańskiej architektury i designu (Wright, Eames), ikoniczny design marek Alessi czy Braun. Dla mnie, architekta z wykształcenia, lektura tej części była czystą przyjemnością – prawie sto stron rozważań o kompozycji dzieł sztuki i projektów sztuki użytkowej wyłożonych zwięźle, ciekawie i przyjemnie, uzupełnionych wciągającą geometryczną analizą, nad która można się zatrzymać i ją spokojnie przeanalizować.

Najważniejsza jednak i wymagająca skupienia wydała mi się część pierwsza, w której autorka podaje instrukcje efektywnego operowania klasycznymi układami geometrycznymi, takimi jak znany każdemu projektantowi złoty podział czy wspomniana metoda dynamicznej symetrii. Do tej części będę wracał wielokrotnie. Dla artysty grafika dynamiczna symetria jest ciekawą metodą budowy proporcji kadru oraz systemem umieszczenia elementów kompozycji w kadrze. Dotychczas poznawałem tę metodę i próbowałem ją przybliżać swoim studentom, korzystając z publikacji anglojęzycznych i ze źródeł internetowych. Dzięki polskiemu wydaniu książki Kimberly Elam poczułem pewna ulgę – mogę zweryfikować i uporządkować swoją wiedzę, uzupełnić luki, ulepszyć przekaz i polecić studentom doskonałe źródło.

Jeśli jesteście praktykami i zajmujecie się jakąkolwiek sztuką użytkową lub po prostu chcecie wiedzieć, jak w swoich pracach stosować „mistyczną” wiedzę o proporcjach – musicie mieć tę książkę, innej nie ma. Jeśli jesteście wielbicielami współczesnej architektury, projektowania graficznego i designu – musicie mieć tę książkę, bo ona wyjaśnia, czym w istocie są modernizm i estetka funkcjonalizmu, jak działa w projektach ów „niewidzialny” system, jak w XX wieku definiowano „nowe piękno absolutne” z wykorzystaniem nauki o „boskich” proporcjach – tych samych, które fascynowały Leonarda Da Vinci, które później kategoryzował Le Corbusier w swoim Modulorze i które także dziś, w XXI wieku, wywołują gorące dyskusje.

– Simeon Genew, Kraków 15.11.2019